كتاب حاضر موجب تأسف است به علت آنكه يگانه نسخه‌اى « 1 » كه از اين متن قديمى در دسترس ما قرار گرفته به علّت نقص و به مناسبت آنكه مصراع « اوّل و آخر اين كهنه كتاب افتاده است » را مصداقى كامل و حقيقى است نام كتاب و مترجم آن را نمىدانيم و اطلاعاتى هم كه از متن موجود به دست مىآيد بسيار ناقص و ناچيزست . اين نسخه ظاهرا از نيمهء اول قرن هفتم و باحتمالى از آن سالهاى آخر قرن ششم هجرى و بقطع 4 / 22 x 15 سانتى مترست . بر روى هر صفحه از آن هفده سطر كتابت شده است . خطّ آن نسخ خوش وعدهء اوراق موجود آن 179 برگ و كاغذ آن نخودى رنگ كلفت و رنگ سياهى ( مركب ) آن گاه قهوه‌اى و گاه ترياكى رنگ است . بجز افتادگى قسمتى از متن ( كه همه‌جا اشاره شده ) ، عده‌اى از اوراق موجود پوسيده و پاره و سائيده شده است . كتابت نسخه از دو ( و حتّى سه ) كاتب است ( از هر سه بطور نمونه عكس بردارى و چاپ شد ) ، و از برگ 132 ببعد خطّ كاتب دوم ( و شايد سوم ) شروع مىشود . عناوين نسخه با قرمزى نوشته شده است ، مگر در اوراق 1 و 2 و 3 و 9 تا 12 . با همه تجسّسى كه در مراجع مهم كتابشناسى يعنى الفهرست ابن نديم و كشف - الظنون شد و نيز تحقيق در مطالب و مضامين كتاب نام كتاب و مؤلف را نمىتوان شناخت . منتها از متن چند نكته به‌دست مىآيد كه تا حدّى وسيلهء شناسائى كتاب تواند بود . در صفحهء 11 آمده است : « باب كتاب دانيال پيغمبر عليه السّلام . اين كتاب دانيال حكيم است اندر علم خواب » ، و در صفحهء 37 كه دنبالهء همين كتاب دانيال است ذيل عنوان « باب اندر خواب مهدى » چنين مىآيد : « خليل اصفهانى گويد مترجم اين كتاب از سريانى به تازى كه مهدى خليفهء بغداد خوابى ديد و فراموش كرد . چند روز شد غمگين بنشست . وزير خويش را گفت خوابى ديدم و فراموش كرد [ م ] . اگر مردى را با دست توانى آوردن كه اين خواب مرا تا دست آورد اگر به فال بود ديگر نيك كرده باشى ، مگر

--> ( 1 ) - اين نسخه متعلق است به دوست دانشمند دكتر مهدى بيانى كه به لطف تمام آن را در اختيار نگارنده گذاشت و اجازت انتشار آن را فرمود .